Repubblika tinnota l-emendi proposti mill-Gvern għall-Kodiċi tal-Etika tal-Membri tal-Kamra tad-Deputati u tal-Ministri.
Għalkemm dawn il-proposti jintroduċu regoli aktar stretti għall-Membri Parlamentari, jonqsu milli jindirizzaw l-oqsma fejn ir-riskju ta’ korruzzjoni huwa l-ogħla: l-eżerċizzju tal-poter mill-Ministri u mill-eżekuttiv.
Il-Ministri jissorveljaw fondi pubbliċi, jagħtu kuntratti, joħorġu liċenzji, u jinfluwenzaw il-liġijiet, ħafna drabi barra mill-Parlament. Madankollu, ir-riforma tagħmel biss tibdil minuri fir-regoli li japplikaw għalihom. Minflok, tiffoka fuq il-Membri Parlamentari b’mod ġenerali, u toħloq l-impressjoni ta’ progress filwaqt li tħalli l-aktar lakuni importanti mingħajr ma tindirizzahom.
Il-proposti jonqsu wkoll fit-trasparenza. Ma hemmx sistema ċara għall-pubblikazzjoni regolari u pubblika tad-dikjarazzjonijiet tal-assi u tal-interessi. L-informazzjoni tista’ tiġi ppreżentata lill-Parlament iżda tibqa’ mhux aċċessibbli għall-pubbliku.
Dan it-tħassib jiġi msaħħaħ bid-deċiżjoni tal-bieraħ tal-Kumitat Parlamentari dwar l-Istandards li ma jħallix lill-Kummissarju jippubblika deċiżjonijiet li fihom ma jinfetħux investigazzjonijiet. Dan ifisser li spjegazzjonijiet indipendenti jistgħu jinżammu mistura, u b’hekk jitħallew jirrenjaw narrattivi selettivi.
Ir-rakkomandazzjonijiet internazzjonali ta’ GRECO u tal-OECD jitolbu aktar skrutinju tal-Ministri, aktar trasparenza fil-lobbying u fid-deċiżjonijiet eżekuttivi, u infurzar indipendenti. Dawn il-proposti ma jilħqux dawn l-istandards.
Repubblika tħeġġeġ lill-Gvern jiftaħ din ir-riforma għal konsultazzjoni pubblika, mhux biss għal diskussjoni mal-Oppożizzjoni.
Ir-regoli tal-etika għandhom iservu lill-pubbliku, mhux jipproteġu lil min għandu l-poter mill-iskrutinju.
Repubblika qed tippubblika l-analiżi tagħha tal-bidliet imħabbra mill-Gvern ilbieraħ.
17.03.2026