IS-SULDATI M’GĦANDHOMX ISIRU SOSTITUT GĦALL-PULIZIJA

Repubblika tifhem il-frustrazzjoni tar-residenti tas-Swieqi u tal-komunitajiet tal-madwar li ilhom iġarrbu storbju persistenti, vandaliżmu, ħmieġ, imġiba ta’ nies fis-sakra u inkonvenjenzi oħra marbuta b’mod partikolari ma’ akkomodazzjoni mikrija għal żmien qasir u ma’ mudell turistiku li dejjem qed isir aktar insostenibbli. Ir-residenti għandhom id-dritt iħossuhom sikuri fi djarhom u fit-toroq tagħhom. Għandhom id-dritt jistennew li l-awtoritajiet jinfurzaw il-liġi b’mod effettiv u jirreaġixxu fil-pront meta dik is-sigurtà tiġi mhedda. Iżda l-iskjerament ta’ membri tal-Forzi Armati ta’ Malta flimkien mal-pulizija biex jiskoraġġixxu mġiba antisoċjali ta’ kuljum iqajjem mistoqsijiet serji li m’għandhomx jiġu injorati sempliċement għax ir-residenti, bir-raġun, jilqgħu kull għajnuna addizzjonali li jistgħu jingħataw. Iż-żamma tal-ordni pubbliku f’ċirkostanzi normali hija r-responsabbiltà tal-Korp tal-Pulizija. Is-suldati huma mħarrġa u organizzati għal skop differenti. Għalhekk, l-użu regolari ta’ persunal militari biex jagħmel xogħol ta’ pulizija fit-toroq għandu jkun eċċezzjonali, għandu jintwera li huwa meħtieġ, u għandu jkun soġġett għal salvagwardji ċari u għal skrutinju pubbliku. Il-liġijiet ta’ Malta jagħtu setgħat konsiderevoli lill-membri tal-Forzi Armati meta jiġu assenjati dmirijiet ta’ għassa, ronda, sigurtà jew dmirijiet marbuta ma’ reati kriminali. Għalhekk huwa aktar u mhux anqas importanti li l-gvern jispjega preċiżament x’ġew ordnati u awtorizzati jagħmlu s-suldati skjerati fis-Swieqi. Għalhekk nitolbu lill-Ministru għall-Intern u lill-gvern jiċċaraw: Fuq liema bażi legali u operattiva ġew skjerati membri tal-Forzi Armati fis-Swieqi? Liema setgħat ġew awtorizzati jeżerċitaw u f’liema ċirkostanzi? Liema regoli jirregolaw l-interazzjoni tagħhom ma’ persuni privati u l-eżerċizzju ta’ dawk is-setgħat? X’taħriġ irċevew is-suldati involuti biex iwettqu dmirijiet ta’ ordni pubbliku fost persuni privati? Is-suldati skjerati f’dawn ir-rondi huma armati u, jekk iva, liema regoli jirregolaw il-ġarr u l-użu ta’ dawk l-armi? Min jeżerċita l-kmand operattiv u min huwa responsabbli meta s-suldati jaħdmu flimkien mal-pulizija? Għaliex il-Korp tal-Pulizija ma kienx f’pożizzjoni li jipprovdi biżżejjed nies għal dawn id-dmirijiet mingħajr l-assistenza tal-militar? Din hija miżura eċċezzjonali u temporanja? U liema kriterji se jiddeterminaw meta tintemm jew jekk tiġix estiża għal lokalitajiet oħra? Din mhix kritika fil-konfront ta’ suldati jew uffiċjali tal-pulizija individwali. It-tnejn huma servizzi pubbliċi li l-membri tagħhom iwettqu dmirijiet diffiċli, ħafna drabi f’ċirkostanzi kumplikati. Lanqas m’għandu jitqies li meta nagħmlu dawn il-mistoqsijiet qed innaqqsu mill-gravità ta’ dak li qed jgħaddu minnu r-residenti tas-Swieqi. Għall-kuntrarju, ir-residenti m’għandhomx jitqiegħdu f’pożizzjoni fejn ikollhom jagħżlu bejn li jissaportu d-diżordni u li jaċċettaw li ssir ħaġa normali li s-suldati jagħmlu xogħol ta’ pulizija fil-lokalitajiet tagħhom. Id-diffikultajiet fis-Swieqi ma nqalgħux għax Malta f’daqqa waħda sabet ruħha quddiem emerġenza ta’ sigurtà li teħtieġ risposta militari. Huma l-konsegwenza ta’ nuqqasijiet fil-politika pubblika u fl-infurzar li akkumulaw maż-żmien: riżorsi insuffiċjenti għall-pulizija, kontroll dgħajjef tal-akkomodazzjoni mikrija għal żmien qasir, pressjoni eċċessiva fuq komunitajiet residenzjali, u mudell turistiku li jikkonċentra għadd kbir ta’ viżitaturi f’żoni li qatt ma kienu mfassla biex jilqgħuhom b’dan il-mod. L-iskjerament tas-suldati jista’ jagħti l-impressjoni li l-Istat huwa aktar preżenti. Ma jindirizzax il-kawżi ta’ dawn il-problemi. Hemm pajjiżi Ewropej fejn is-suldati jidhru regolarment f’postijiet pubbliċi. Iżda prattiċi adottati f’pajjiżi oħra, ħafna drabi b’reazzjoni għat-terroriżmu jew għal theddid speċifiku għas-sigurtà, ma jiġġustifikawx fihom infushom l-introduzzjoni tagħhom f’Malta biex jiġu kkontrollati l-istorbju, is-sokor, il-ħmieġ u reati ordinarji oħra kontra l-ordni pubbliku. Il-ħarsien tal-ordni minn korp ċivili tal-pulizija li jaħdem bil-kunsens tal-pubbliku huwa karatteristika importanti ta’ soċjetà demokratika. Id-distinzjoni bejn il-pulizija u l-militar teżisti għal raġuni. M’għandhiex titħalla tiċċajpar bil-mod il-mod għax nuqqasijiet kroniċi fil-politika pubblika u fir-riżorsi tal-pulizija jagħmlu l-iskjerament militari jidher konvenjenti. Miżuri eċċezzjonali għandhom it-tendenza li jsiru ordinarji jekk ħadd ma jistaqsi għaliex kienu meħtieġa fl-ewwel lok. Il-gvern għandu jindirizza t-tħassib leġittimu tar-residenti tas-Swieqi. Iżda għandu wkoll jispjega għaliex jemmen li s-suldati fit-toroq residenzjali huma parti mis-soluzzjoni. Repubblika temmen li s-soluzzjoni fit-tul hija korp tal-pulizija ċivili li jkollu r-riżorsi meħtieġa u li jkun kontabbli, regolamentazzjoni u infurzar effettivi, u politika li tindirizza l-kawżi tad-diżordni li qed iġarrbu r-residenti. Is-suldati m’għandhomx isiru sostitut għal dan kollu. 13.08.2026