Repubblika tifhem il-frustrazzjoni tar-residenti ta’ Swieqi u l-komunitajiet ġirien li ġarrbu storbju persistenti, vandaliżmu, żibel, imġieba fis-sakra u disturbi oħra assoċjati partikolarment ma’ akkomodazzjoni għal żmien qasir u mudell turistiku li qed isir dejjem aktar insostenibbli. Ir-residenti għandhom id-dritt li jħossuhom siguri fi djarhom u fit-toroq tagħhom. Għandhom id-dritt li jistennew li l-awtoritajiet jinfurzaw il-liġi b’mod effettiv u li jirrispondu fil-pront meta dik is-sigurtà tkun mhedda. Madankollu, l-iskjerament ta’ membri tal-Forzi Armati ta’ Malta flimkien mal-pulizija biex jiskoraġġixxu mġieba antisoċjali ta’ kuljum iqajjem mistoqsijiet serji li m’għandhomx jiġu injorati sempliċement għax ir-residenti, naturalment, jilqgħu kwalunkwe għajnuna addizzjonali li jistgħu jiksbu. Iż-żamma tal-ordni pubbliku f’ċirkostanzi normali hija r-responsabbiltà tal-Korp tal-Pulizija. Is-suldati huma mħarrġa u organizzati għal skop differenti. L-użu regolari ta’ persunal militari biex iwettaq dmirijiet ta’ pulizija fit-toroq għandu għalhekk ikun eċċezzjonali, dimostrabbilment neċessarju, u soġġett għal salvagwardji ċari u skrutinju pubbliku. Il-liġijiet ta’ Malta jagħtu lill-membri tal-Forzi Armati setgħat konsiderevoli meta jiġu assenjati ronda, gwardja, sigurtà jew dmirijiet konnessi ma’ reati kriminali. Dan jagħmilha aktar importanti li l-gvern jispjega preċiżament x'ingħataw struzzjonijiet u awtorizzazzjonijiet li jagħmlu s-suldati skjerati fis-Swieqi. Għalhekk nappellaw lill-Ministru għall-Intern u lill-gvern biex jiċċaraw: Fuq liema bażi legali u operattiva ġew skjerati membri tal-Forzi Armati fis-Swieqi? Liema setgħat ġew awtorizzati li jeżerċitaw u f'liema ċirkostanzi? Liema regoli jirregolaw l-interazzjoni tagħhom ma' individwi privati u l-eżerċizzju ta' dawk is-setgħat? Liema taħriġ irċevew is-suldati involuti biex iwettqu dmirijiet ta' ordni pubbliku fost individwi privati? Is-suldati skjerati fuq dawn il-patrulji huma armati u, jekk iva, liema regoli jirregolaw il-ġarr u l-użu ta' dawk l-armi? Min jeżerċita kmand operattiv u min huwa responsabbli meta s-suldati jaħdmu flimkien mal-pulizija? Għaliex il-Korp tal-Pulizija ma setax jipprovdi biżżejjed persunal għal dawn id-dmirijiet mingħajr assistenza militari? Din hija miżura eċċezzjonali u temporanja? U liema kriterji se jiddeterminaw meta tintemm jew jekk tiġix estiża għal lokalitajiet oħra? Din mhix kritika ta' suldati individwali jew uffiċjali tal-pulizija. It-tnejn huma servizzi pubbliċi li l-membri tagħhom iwettqu dmirijiet diffiċli, ħafna drabi f'ċirkostanzi kkumplikati. Lanqas m'għandu jiġi interpretat li l-fatt li nistaqsu dawn il-mistoqsijiet inaqqas is-serjetà ta' dak li qed jesperjenzaw ir-residenti tas-Swieqi. Għall-kuntrarju, ir-residenti m’għandhomx jitqiegħdu f’pożizzjoni fejn iridu jagħżlu bejn li jissaportu d-diżordni u li jaċċettaw in-normalizzazzjoni tas-suldati li jwettqu dmirijiet ta’ pulizija fil-komunitajiet tagħhom. Id-diffikultajiet fis-Swieqi ma qamux għax Malta f’daqqa waħda sabet ruħha tiffaċċja emerġenza ta’ sigurtà li teħtieġ rispons militari. Dawn huma l-konsegwenza ta’ fallimenti fil-politika pubblika u l-infurzar li akkumulaw maż-żmien: riżorsi insuffiċjenti tal-pulizija, regolamentazzjoni dgħajfa tal-akkomodazzjoni għal kiri qasir, pressjoni eċċessiva fuq il-komunitajiet residenzjali, u mudell turistiku li jikkonċentra għadd kbir ta’ viżitaturi f’żoni li qatt ma kienu ddisinjati biex jakkomodawhom b’dan il-mod. L-iskjerament ta’ suldati jista’ jagħti l-impressjoni li l-Istat huwa aktar preżenti. Ma jindirizzax il-kawżi ta’ dawn il-problemi. Hemm pajjiżi Ewropej fejn is-suldati jidhru regolarment f’postijiet pubbliċi. Iżda l-prattiki adottati f’pajjiżi oħra, ħafna drabi b’reazzjoni għat-terroriżmu jew theddid speċifiku għas-sigurtà, fihom infushom ma jiġġustifikawx l-introduzzjoni tagħhom f’Malta biex jittrattaw l-istorbju, is-sokor, it-tfigħ taż-żibel u reati ordinarji oħra tal-ordni pubbliku. Iż-żamma tal-ordni permezz ta’ forza tal-pulizija ċivili li topera bil-kunsens tal-pubbliku hija karatteristika importanti ta’ soċjetà demokratika. Id-distinzjoni bejn il-pulizija u l-militar teżisti għal raġuni. M’għandux jitħalla jitċajpar gradwalment għax fallimenti kroniċi fil-politika pubblika u r-riżorsi tal-pulizija jagħmlu l-iskjerament militari jidher konvenjenti. Miżuri eċċezzjonali għandhom it-tendenza li jsiru ordinarji jekk ħadd ma jistaqsi għaliex kienu neċessarji fl-ewwel lok. Il-gvern irid jindirizza t-tħassib leġittimu tar-residenti tas-Swieqi. Iżda jrid jispjega wkoll għaliex jemmen li s-suldati fit-toroq residenzjali huma parti mis-soluzzjoni. Repubblika temmen li s-soluzzjoni fit-tul hija forza tal-pulizija ċivili bir-riżorsi meħtieġa u responsabbiltà xierqa, regolamentazzjoni u infurzar effettivi, u politika li tindirizza l-kawżi tad-diżordni li qed jesperjenzaw ir-residenti. Is-suldati m’għandhomx isiru sostitut għal dan kollu. 13.08.2026
